Pre.... historia!

To już 8 relacja ze z projektu Dziecko na Warsztat. Omawialiśmy przyrodę, naukę, a także kucharzyliśmy, tworzyliśmy ozdoby świąteczne, muzykowaliśmy, myśleliśmy logicznie a także działaliśmy matematycznie. Teraz pora na historię. Początkowo plan był zupełnie inny, ale ostatecznie obraliśmy coś na czym się „znamy”. Wróciliśmy do przeszłości do 230 milionów lat temu, do czasów gdy na Ziemi żyły dinozaury. Czy wszystkie zwierzęta, które tam żyły były dinozaurami? To tylko jedno z pytań na które szukaliśmy odpowiedzi.

Adaś uwielbia dinozaury dlatego postaramy się zebrać fakty, które znamy i te które poznaliśmy, aby przybliżyć wiedzę o dinozaurach.

Skąd się wzięły dinozaury?

Wyewoluowały z poprzednich gatunków gadów, które prędzej występowały na Ziemi. Przed dinozaurami żyły na świecie pierwsze gady, owady latające i płazy. To dzięki ewolucji powstały te dziwne i fascynujące stworzenia.

Kiedy żyły dinozaury?

Pierwsze dinozaury pojawi się na świecie około 230 milionów lat temu w okresie, który nazywał się TRIAS. Później pojawi się również gigantyczne dinozaury, które miały ponad 25 metrów długości!

Istniały w Triasie, Jurze, aż do Kredy, gdzie wyginęły. Wyginęły około 65 milionów lat temu.

Czym jest dinozaur?

Dinozaury to pokryte łuskami gady. Jednak nie ma konkretnej informacji jaka to grupa. Mają cechy gadów, czasem ptaków. To takie połączenie różnych gatunków zwierząt.

prehistoria dinozaury dziecko na warsztat

prehistoria dinozaury dzieko na-warsztat

Jakie były rodzaje dinozaurów ?

Wyróżniało się 2 rodzaje dinozaurów. Mięsożerne i roślinożerne.

Pierwsza grupa żywiła się mięsem – innymi dinozaurami, ssaki, płazami. Druga roślinami, pędami, liśćmi.

Jak się rodziły?

Wszystkie dinozaury wykluwały się jaj. Były one różnej wielkości, o różnej twardości skorupy. Im mniejszy dinozaur tym mniejsze jajo. Te stworzenia były za ciężkie by wysiadywać jaja, nie gniotąc ich, dlatego uważa się że były przykrywane roślinami, by utrzymały ciepło.

Jaja dinozaurów mięsożernych były bardzo wydłużone, a roślinożernych były zaokrąglone.

Jak wyglądały? Jak odróżnić dinozaury mięsożerne od roślinożernych?

Na pierwszy rzut oka można powiedzieć ze różnią się zębami. Ostre zębiska powinny należeć do mięsożerców. A czy poza tym czym się różnią? Oczywiście!

Najpierw zastanowimy się nad mięsożercami.

Istotną rzeczą jaką dzielą te dwie grupy jest miednica. Jej budowa świadczy o tym jaki to rodzaj dinozaura. Na pierwszy rzut oka tego nie widać ale od czego jest ilustracja w encyklopedii?

Mięsożerne dinozaury (a także giganty roślinożerne) cechowały się gadziomiednicznym układem. Ich kość łonowa była skierowana w dół i do przodu.

Roślinożerne cechowały się ptasiomiedniczną. Układ kości jest podobny jak u ptaków. Jedna była skierowana w dół, druga do tyłu.

Z cech widocznych gołym okiem wypatrzyliśmy kilka znaczących różnic. Oto i one

MIĘSOŻERNE

Układ gadziomiedniczny
Chodzą na 2 nogach
Przednie łapy mają krótkie, jakby karłowate
Zęby mają ostre jak szpilki
Nie mają dziobów
Żywiły się mięsem lub padliną
Ich bronią były zęby, pazury oraz atak stadny
Rzadko zdarzały się ozdoby głów
Niektóre gatunki były upierzone
Jaja wydłużone

ROŚLINOŻERNE

- Układ ptasiomiedniczny ( u gigantów – gadzio)

- Głównie chodzą na 4 nogach, rzadko na dwóch

- Przednie łapy służą również do chodzenia, rzadko kiedy są mniejsze

- Zęby mają zaokrąglone

- Niektóre gatunki maja dzioby

- Jadły rośliny

- Bronią ich były kolce na grzbiecie, rogi, buławy na końcach ogonów, wielkość, pancerz, trąbienie

- Często miały różnego rodzaju rogi, czuby, ozdoby łbów

- Niektóre gatunki posiadały pióra

Jaja znosiły zaokrąglone

Jakiej wielkości były dinozaury?

Bardzo zróżnicowanej. Najmniejsze miały po kilkanaście centymetrów, inne nawet ponad 40 metrów długości.

Czy dinozaury umiały latać i pływać? czyli prawdy i mity.

Tu również posłużę się podziałem w formie tabeli jak wyżej.

PRAWDA

- dinozaury miały pióra

- dinozaury prawdopodobnie umiały pływać

- wykluwały się z jaj

- żyły stadnie

- dinozaury nie umiały latać

dinozaury nie żyły na stałe w wodzie

MIT

dinozaury umiały latać
dinozaury mieszkały na stałe w wodzie

Czy dinozaury żyły w Polsce?

Tak! Podczas wycieczki do Jura Parku w Solcu Kujawskim, dowiedzieliśmy się, które z nich żyły w Polsce. Jednak nie pamiętam, które to były. Przeszukując czeluści internetu znalazłam informację, że znaleziono szkielet podobnego do dinozaura zwierza o nazwie Silesaurus Opolensis. Został on znaleziony w Krasiejowie na Opolszczyźnie.

prehistoria-dinozaury-dzieko-na-warsztat (4)

Wikipedia

Nie jest to jedyny taki przypadek. Na mapie widać gdzie jeszcze znaleziono ślady tych stworzeń. Szkielet dinozaura odnaleziono w 2008 r na Śląsku. A wyglądał on tak. Podobno tak miał wyglądać Smok Wawelski.

Źródło: klik / Marek Błyszcz

Ciekawostki o dinozaurach

Dinozaurom po wypadnięciu zęba wyrastał nowy, niezależnie ile razy złamał zęba!
Dinozaury z rodziny hadrozaurów ( kaczodziobów) miały nawet 960 zębów
Wielkie zauropody żyły nawet 100 lat
Kaczodziobe żyły w stadach liczących nawet 10 tysięcy sztuk
Koprolity to skamieniałe odchody, a kiedyś myślano że są to szyszki
Majazaura czyli „dobra jaszczurza mama” kopała w ziemi dół o szerokości 2 m, gdzie mieściło się 30 jaj. Rodzice bronili przed drapieżnikami swoje jaja, a później potomstwo
Najdłuższe pazury Therizinosaurus
Najdziwniejszym dinozaurem był Microraptor gui

Jak wyginęły?

Jest kilka hipotez, jak mogły wyginąć dinozaury. Jedną z nich jest taka, że w Ziemię uderzyła asteroida. Inną że wybuchł wulkan. Jeszcze inny że to była wina klimatu. Coraz mroźniejsze zimy, sprawiły że brakło pożywienia co skończyło się wymarciem w efekcie dinozaurów. Jednak tak nie do końca wymarły bo uważa się ze krokodyle oraz ptaki są potomkami dinozaurów!

Dla przypomnienia wybuch wulkanu, który mógłby być jedną z przyczyn wymarcia dinozaurów.

Zrobiliśmy również szkielet dinozaura znalezionego w Polsce.

Na kartce narysowałam szkielet ( albo coś podobnego). Nakleiłam to na tekturę i owinęłam folią. Z gipsu ulepiłam wszystkie części a jak wysechł przykleiłam Kropelką i taśmą. Włożyłam całość do kartonu po butach i zasypałam piasek. Musi być suchy żeby nie popsuł naszej kompozycji. Można teraz bawić się w archeologa!