Czy porosty należą do grzybów?

Grzyby to trzecie z królestw w świecie biologii. Pod lupę wzięliśmy organizmy, które należą do tej grupy. Czy porosty również do niej należą? Sprawdź!

Jeśli nie śledziłaś prędzej naszych poczynań z w projekcie „Królestwo”, zapraszam Cię na kilka słów wyjaśnienia o tu-zasady projektu Królestwo.

A dziś rozkładamy na elementy pierwsze królestwo grzybów pod względem budowy, rodzajów, a także co należy do tej grupy.

W tym artykule:

• przeczytasz wywiad o grzybach z 11 latkiem
• poznasz budowę komórki grzyba w modelu 3D
• poznasz gatunki porostów jakie mamy w okolicy
• podsumowanie działań w 3 części plakatu

Co to są grzyby?

Zacznij od samego początku. Czym jest grzyb? Jakie organizmy należą do tej grupy? Gdzie występują?

Są to cudzożywne organizmy wielokomórkowe lub jednokomórkowe z wieloma jądrami.

Ich ściany zbudowane są z chityny. Grzyby nie mogą aktywnie się poruszać, ale mają silnie rozbudowany układ korzeniowy (strzępki).

Grzyby dzieli się na jadalna, niejadalne i trujące. Wyróżnia się też grzyby o różnej budowie owocników.

Do tej grupy należą również porosty, które składają się częściowo z komórek grzybowych jak i glonów.

Grzyby występują prawie w każdym zakątku na świecie. W wodach, na ziemi, pod ziemią, na drzewach, a porosty są organizmami pionierskimi i są obecne na całej kuli ziemskiej. Mogą przetrwać ekstremalne warunki klimatyczne.

Grzyby to rozbudowane królestwo. Jak można podzielić je ze względu na budowę grzybni?

Wyróżnia się grzyby:

• kapeluszowate-np. pieczarki, borowiki, pieczarki,
• pleśniowe-np. pleśniak,
• jednokomórkowe-drożdże

Grzyby bardzo różnią się od siebie jak widać. A jak wygląda budowa komórki grzybowej?

W przeciwieństwie do komórki zwierzęcej czy roślinnej, komórka grzyba ma mało elementów:

• ściana komórkowa
• błona komórkowa
• cytozol
• wodniczka
• aparat Golgiego
• jądro
• siateczka śródplazmatyczna

Mówiłeś, że grzyby są organizmami cudzożywnymi. Jak one się odżywiają dokładniej?

Grzybów odżywia się poprzez wchłanianie, a wchłonięte pokarmy rozkładają enzymy na proste składniki pokarmowe, które grzyby mogą wykorzystać.

Ze względu na odżywianie, grzyby można podzielić na 3 grupy:

• saprofity-odżywiają się martwymi cząstkami
• symbionty-żyją w symbiozie z innymi organizmami
• pasożyty-czerpią korzyści z żywych organizmów.

U grzybów występuje również mikoryza, to znaczy, że dane grzyby pomagają drzewom lub rośliną pobierać wodę oraz związki mineralne z ziemi, a od niej czerpie związki organiczne.

Taką symbiozą jest również związek drzewa z porostem. Drzewo zyskuje wodę i związki mineralne, a porost związki organiczne. Jednak takie połączenie może być nawet zabójcze dla rośliny albo hamuje jego wzrost.

Czyli większość z nich to organizmy cudzożywne. A jak wygląda sprawa z oddychaniem?

Grzyby oddychają tlenowo i beztlenowo. Przykładem grzybów beztlenowych są drożdże, które wytwarzają tlen w procesie fermentacji.

Kolejną sprawą jaka chciałam poruszyć jest rozmnażanie. Było już o odżywianiu, o oddychaniu, więc jak rozmnażają się te organizmy? 

U grzybów rozmnażanie może wyglądać bardzo różnie. Podstawowy podział to rozmnażanie płciowe i bezpłciowe.

Bezpłciowe dzieli się na:

• podział komórki-powstają 2 takie same komórki i tak rozmnażają się jednokomórkowce
• przez pączkowanie-oddziela się od grzyba-matki i powstaje jej kopia
• porosty mogą się rozmnażać przez wyrostki

Płciowe:

• przez fragmentację grzybni-rozdziela się na mniejsze strzępki
• poprzez zarodniki

Przed nami ostatnia kwestia. Znaczenie grzybów w przyrodzie jak i dla człowieka. Jakie są da nich zagrożenia?

Jak każdy organizm czasem pomagają, a czasem szkodzą.

Pozytywne znaczenie dla człowieka:

• są składnikiem potraw (grzyby kapeluszowe)
• wykorzystuje się je do pieczenia, w przemyśle mleczarskim,
• wykorzystuje się je w medycynie do produkcji antybiotyków
• porosty są wskaźnikiem dobrego powietrza

Negatywne znaczenie:

• mogą powodować choroby, zatrucia
• wywołują choroby roślin uprawnych
• powodują psucie się jedzenia

Znaczenie dla przyrody

• porosty są organizmami pionierskimi
• mikoryza pomaga roślinom w pobieraniu wody i składników mineralnych
• są pokarmem dla zwierząt
• pasożyty atakują inne organizmy
• rozkładają szczątki innych organizmów

Gatunki porostów w najbliższym otoczeniu

Mieszkamy w takim miejscu, że porostów mamy sporo dookoła. Nawet na bramie zadomowił się złotorost ścienny.

Kolejnych okazów szukaliśmy głównie w lesie, gdzie spotykamy:

Budowa komórki grzybowej z glinki samoutwardzalnej

Tworzenie modeli 3D komórek to świetna zabawa! W naszych zasobach jest komórka zwierzęca, bakteryjna oraz pantofelek i euglena. Teraz powstała komórka grzybowa.

Zawiera mało elementów, ale za to sporo mieliśmy z nią problemów podczas wysychania.

Miseczka popękała i za pomocą wikolu trzeba było ją posklejać, by góra pasowała do dołu. Na szczęście się udało!

• miseczkę owinęliśmy folią spożywczą, a następnie rozwałkowana glinką lepiliśmy kształt (polecam zostawić trochę luzu, bo potem popęka)
• góra powstała z dwóch okręgów, ale w jednym wycięliśmy kształty do elementów komórki
• kolejne elementy również dopasowaliśmy do otworów w płaskiej części
• gdy całość wyschła, skleiliśmy je ze sobą (poza elementami ruchomymi)
• na koniec Adaś pomalował plakatówkami całą komórkę

Tak wygląda gotowa komórka.

Plakat podsumowujący cz 3

Zakończeniem naszych działań będzie trzecia część plakatu. Dwa pierwsze tematy zajęły długość 8,4 m! Na Instagramie, w wyróżnionych relacjach (wyróżniona relacja „Królestwo” możesz zobaczyć jak wygląda plakat z dwóch tematów. Pierwszą część możesz zobaczyć w poście o bakteriach.

Wiązałam z tym tematem spore nadzieje na coś nowego, ciekawego, ale niestety nie wyszło jak chciałam. Co nie znaczy, że temat porostów porzucimy! Jestem pewna, że pojawią się jeszcze na blogu.

Inne posty z projektu Królestwo znajdziesz na osobnej stronie.